NHỮNG SAI LẦM NGUY HIỂM VÀ CÁCH TRÁNH
Lời mở đầu
Tôi đã từng mắc hầu hết những sai lầm trong giao dịch. Từ cháy tài khoản, giao dịch điên cuồng, không cắt lỗ, cho đến cay cú gỡ gạc. Bài viết này là những bài học mà tôi đã trả giá bằng tiền thật để học được. Hãy tận dụng chúng.
1. Giao dịch quá nhiều — Sai lầm số một
Hầu hết mọi người mất tiền vì họ LÀM QUÁ NHIỀU. Họ nghĩ quá nhiều. Họ nhìn bảng điện tử quá nhiều. Họ giao dịch quá nhiều.
Giao dịch quá nhiều là khi bạn vào lệnh không dựa trên phương pháp, không có "check-list" đầy đủ. Dễ dàng biện minh cho những lệnh này bằng "cảm giác", "quen quen", "niềm tin".
Hậu quả:
- Chất lượng lệnh giảm
- Rủi ro tăng
- Cảm xúc bị bào mòn
- Tài khoản teo tóp dần
"Giao dịch quá nhiều là lỗi — sai lầm phổ biến nhất với các nhà giao dịch cá nhân. Họ thậm chí còn chẳng biết đấy là vấn đề."
2. Không đặt stoploss — Con đường đến phá sản
Đây là một trong những niềm tin sai lầm nguy hiểm nhất. Nhiều người không đặt stoploss vì sợ bị "cắt lỗ xong nó lại đi lên".
"Đừng bao giờ thực hiện một lệnh giao dịch khi chưa có điểm stoploss."
Sự thật: Bạn không thể biết trước thị trường sẽ đi đâu. Một tin tức bất ngờ có thể quét sạch tài khoản của bạn trong vài giây. Stoploss là bảo hiểm sinh mạng cho tài khoản của bạn.
3. Đặt stoploss quá gần — Không cho lệnh cơ hội sống
Nếu bạn đặt stoploss quá gần điểm vào lệnh, bạn đang không cho lệnh của mình một cơ hội để thành công. Thị trường luôn dập dình lên xuống, và một stoploss quá "chặt" khiến lệnh không thể tồn tại dù chỉ với một vài rung động nhỏ.
Đặt stoploss ở vị trí có ý nghĩa, nơi bạn có "thứ gì đó" hỗ trợ như ngưỡng kháng cự/hỗ trợ.
4. Chốt lời non và không để lệnh chạy
Đã bao nhiêu lần bạn chốt lời sớm với 10-20 pips, chỉ để nhìn giá đi tiếp 200 pips? Hoặc cắt lỗ sớm khi thấy giá chạy ngược 40 pips, và ngay sau đó giá quay đầu đúng hướng?
Hãy để thị trường làm công việc của nó. Nếu bạn đã tính toán kỹ trước khi vào lệnh, hãy tin tưởng vào phân tích của mình. Tắt máy tính và để lệnh chạy.
"Hầu hết thời gian, bạn chỉ cần đơn giản là đặt lệnh và tắt máy tính đi chơi hoặc làm việc khác."
5. Giao dịch gỡ gạc (Revenge trading)
Sau một lệnh thua lớn, bạn cảm thấy cay cú và muốn vào lệnh ngay để gỡ lại. Đây là công thức của thảm họa.
Cảm xúc sau khi thua là thứ cảm xúc tồi tệ nhất để đưa ra quyết định giao dịch. Bạn sẽ mạo hiểm nhiều hơn, không tuân thủ phương pháp, và thường sẽ thua thêm.
"Nếu bạn vừa có một chuỗi những lệnh thắng lớn (hoặc thua lớn), tôi khuyên bạn nên tạm nghỉ một vài ngày để lấy lại cân bằng."
6. Tự tin thái quá sau chuỗi thắng
Bạn vừa có một lệnh thắng lớn? Cảm giác thành công ập đến liên tiếp? Đây là lúc nguy hiểm nhất.
Sự tự tin dẫn đến chủ quan. Bạn bắt đầu đánh lớn hơn, vào lệnh nhiều hơn, và nghĩ rằng mình đã "đọc vị" được thị trường. Đây là lúc lệnh thua lớn xuất hiện.
"Cứ mỗi khi tôi tự tin mình đã hiểu thị trường, thị trường l ại cho tôi một bài học nhớ đời."
7. Tin vào "chén thánh" — Robot, tín hiệu, khóa học thần kỳ
Không có phương pháp nào giúp bạn thắng 100% lệnh. Không có robot nào kiếm tiền cho bạn trong dài hạn. Không có khóa học nào biến bạn thành triệu phú sau một đêm.
"Nếu robot hiệu quả vậy thì họ bán cho bạn lấy vài chục, vài trăm dollar làm gì?"
Hãy tự học, tự trải nghiệm, tự xây dựng phương pháp của riêng bạn. Đó là con đường duy nhất.
8. Chạy theo tin tức
Tin tức hiếm khi phản ánh đúng diễn biến thị trường. "Mua tin đồn, bán thực tế" — giá đã phản ánh hết kỳ vọng trước khi tin ra.
Tôi còn nhớ một lần cháy tài khoản khi chính phủ Mỹ phải đóng cửa. Tôi tin chắc đồng dollar sẽ giảm và đánh lớn. Thị trường đi ngược lại. Và tôi mất hết.
"Giá là thứ phản ánh chính xác nhất những gì đang diễn ra trên thị trường, ở ngay thời điểm hiện tại."
9. Đuổi theo lệnh — FOMO (Fear Of Missing Out)
Nếu bạn lỡ một cơ hội tốt, đừng "đuổi theo" nó. Hãy chấp nhận rằng bạn đã lỡ tàu, và ngồi ở sân ga đợi chuyến tàu tiếp theo.
Việc theo đuổi lệnh gần như đồng nghĩa với lòng tham. Bạn vào khi mọi sự đã "rồi", điểm vào không tốt, stoploss rộng, và khả năng thị trường quay đầu là rất cao.
"Tất cả những gì bạn cần là 'bắt' 2 hoặc 3 chuyển động tốt của thị trường trong một tháng."
10. Không có kế hoạch giao dịch
Giao dịch không có kế hoạch cũng giống như lái xe không có bản đồ. Bạn có thể đi, nhưng bạn không biết mình đang đi đâu.
Một kế hoạch giao dịch nên bao gồm:
- Phương pháp giao dịch cụ thể
- Tiêu chí vào lệnh (check-list)
- Quy tắc quản lý vốn
- Cách xử lý khi thắng/thua
- Lịch trình hàng ngày
"Đừng bao giờ giao dịch mà không có kế hoạch."
Kết luận
Tất cả nh ững sai lầm trên đều có một điểm chung: chúng bắt nguồn từ cảm xúc và sự thiếu kỷ luật. Khi bạn nhận thức được chúng và có kế hoạch để tránh, bạn đã đi được nửa đường đến thành công.
Hãy đọc đi đọc lại danh sách này. Ghi chúng vào những tờ giấy note màu vàng và dán trước màn hình máy tính. Bạn sẽ phải mất nhiều thời gian để học nó, cũng như tôi đã từng.
Trân trọng!